Public App Logo
Login
Profile Picture

IEC HEALTH RAIGAD

@iechealthraigad
9Followers
1Following
दरवर्षी 28 मे रोजी जगभरात मासिक पाळी स्वच्छता दिन साजरा केला जातो. या दिवसाचा उद्देश मुली व महिलांमध्ये मासिक पाळीबद्दल जागरूकता वाढवणे आणि स्वच्छतेचे महत्त्व सांगणे हा आहे.
“माझे गाव – आरोग्य संपन्न गाव” हा महाराष्ट्र शासनाच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाचा उपक्रम आहे. या उपक्रमाचा उद्देश गावातील प्रत्येक नागरिकाला चांगल्या आरोग्य सुविधा, स्वच्छता आणि रोग प्रतिबंधक सेवा उपलब्ध करून देणे हा आहे.
दरवर्षी २५ मे रोजी 'जागतिक थायरॉईड दिवस' (World Thyroid Day) साजरा केला जातो. थायरॉईड ग्रंथीचे महत्त्व, तिचे विकार, लक्षणे आणि उपचारांविषयी लोकांमध्ये जनजागृती निर्माण करणे हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.
“आरोग्य संपन्न गाव” म्हणजे असे गाव जिथे सर्व नागरिकांचे आरोग्य चांगले राखले जाते, स्वच्छता पाळली जाते आणि आजारांपासून बचाव करण्यासाठी योग्य उपाय केले जातात. असे गाव हे निरोगी, स्वच्छ आणि आनंदी जीवनाचे प्रतीक असते.
उच्च रक्तदाब म्हणजे काय? जेव्हा रक्तवाहिन्यांमधून रक्त जास्त दाबाने वाहते तेव्हा त्याला उच्च रक्तदाब म्हणतात. सामान्यतः: 120/80 mmHg — सामान्य रक्तदाब 140/90 mmHg किंवा त्यापेक्षा जास्त — उच्च रक्तदाब मानला
डेंग्यू म्हणजे काय? डेंग्यू हा Aedes aegypti नावाच्या डासामुळे पसरणारा विषाणूजन्य आजार आहे. हा डास मुख्यतः दिवसा चावतो आणि स्वच्छ साचलेल्या पाण्यात वाढतो.
परिचय : “आरोग्य संपन्न गाव” म्हणजे असे गाव जिथे सर्व नागरिकांचे आरोग्य चांगले राखले जाते, स्वच्छता पाळली जाते आणि आजारांपासून बचाव करण्यासाठी योग्य उपाय केले जातात. असे गाव हे निरोगी, स्वच्छ आणि आनंदी जीवनाचे प्रतीक असते.
थॅलेसेमिया म्हणजे काय? हिमोग्लोबिन हे रक्तातील प्रोटीन आहे जे ऑक्सिजन शरीरभर पोहोचवते. थॅलेसेमियामध्ये हे हिमोग्लोबिन कमी किंवा दोषपूर्ण बनते.
क्षयरोग म्हणजे काय? क्षयरोग हा Mycobacterium tuberculosis या जीवाणूमुळे होणारा संसर्गजन्य आजार आहे. तो मुख्यतः फुफ्फुसांवर परिणाम करतो, पण शरीरातील इतर अवयवांनाही बाधा होऊ शकते.
उद्दिष्टे: गावातील सर्व नागरिकांची नियमित आरोग्य तपासणी गर्भवती माता व बालकांची काळजी लसीकरण १००% पूर्ण करणे कुपोषण कमी करणे संसर्गजन्य रोगांवर नियंत्रण
लसीकरण (Vaccination) माहिती – सोप्या भाषेत लसीकरण म्हणजे काय? लसीकरण म्हणजे शरीराला आजारांपासून संरक्षण देण्यासाठी दिली जाणारी लस. लस घेतल्यावर शरीरात रोगांशी लढण्याची ताकद (प्रतिरोधक शक्ती) तयार होते.
उद्दिष्टे गावातील सर्व नागरिकांचे आरोग्य चांगले ठेवणे स्वच्छता व रोगप्रतिबंधक उपाय वाढवणे माता व बाल आरोग्य सुधारणा कुपोषण कमी करणे व्यसनमुक्त व स्वच्छ गाव निर्माण करणे
योजनेची उद्दिष्टे माता मृत्यू दर कमी करणे नवजात बाल मृत्यू दर कमी करणे रुग्णालयात प्रसूती वाढवणे गर्भवती महिलांना सुरक्षित आरोग्य सेवा देणे
राष्ट्रीय क्षयरोग दुरीकरण कार्यक्रम (National TB Elimination Programme - NTEP) हा भारत सरकारचा कार्यक्रम आहे, ज्याचा उद्देश क्षयरोग (TB) पूर्णपणे संपवणे हा आहे. उद्दिष्ट: देशातून TB रोगाचे निर्मूलन करणे. TB रुग्णांना मोफत तपासणी व उपचार देण
प्रधानमंत्री मातृत्व योजना म्हणजे प्रामुख्याने प्रधानमंत्री सुरक्षित मातृत्व अभियान (PMSMA) असा संदर्भ असतो. ही योजना गर्भवती महिलांना सुरक्षित गर्भधारणा व प्रसूतीसाठी मोफत तपासणी सेवा देण्यासाठी सुरू करण्यात आली आहे.
लिव्हर (यकृत) हे आपल्या शरीरातील अतिशय महत्त्वाचे अवयव आहे. ते पोटाच्या उजव्या बाजूला, बरगड्यांच्या खाली असते. लिव्हर खराब होण्याची कारणे:- जास्त मद्यपान, फॅटी लिव्हर, हीपॅटायटीस A,B,C, संसर्ग, लठ्ठपणा, औषधांचा अतिवापर, तेलकट पदार्थ खाणे.
घ्यावयाची काळजी: भरपूर पाणी प्या – तहान लागली नसली तरी वेळोवेळी पाणी प्या. दुपारी 12 ते 4 या वेळेत बाहेर जाणे टाळा – शक्यतो सावलीत राहा. हलके व सैल सूती कपडे घाला – पांढरे किंवा फिकट रंगाचे कपडे वापरा.
Palliative care म्हणजे गंभीर किंवा दीर्घकालीन आजार असलेल्या रुग्णांना आरामदायी आणि सन्मानाने जीवन जगता यावे यासाठी दिली जाणारी काळजी. ही केअर आजार पूर्ण बरा करण्यासाठी नसून, दुखणे व त्रास कमी करण्यावर लक्ष देते.
उद्देश गर्भवती महिलांचे आरोग्य सुरक्षित ठेवणे आणि आई व बाळाचा मृत्यूदर कमी करणे हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.
पॅलिएटिव्ह केअर- गंभीर किंवा दीर्घकालीन आजार असलेल्या रुग्णांना वेदना व इतर त्रास कमी करून जीवनाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी दिली जाणारी विशेष काळजी होय. यामध्ये आजार बरा करणे हा उद्देश नसून, रुग्णाला आराम व मानसिक आधार देणे हा मुख्य हेतू आह
गरोदरपणातील तपासण्यांचे महत्त्व 1) आईच्या आरोग्याची निगा रक्तदाब, हिमोग्लोबिन (Hb), वजन तपासून अॅनिमिया, BP वाढ इ. समस्या लवकर कळतात आईला योग्य आहार व औषधांचा सल्ला मिळतो 2) बाळाची वाढ तपासणे
HPV (Human Papillomavirus) लस ही गर्भाशय मुखाचा कर्करोग (Cervical Cancer) आणि काही इतर कर्करोग टाळण्यासाठी दिली जाते. खाली सोप्या भाषेत माहिती दिली आहे:
डेंगू म्हणजे काय? डेंगू हा एक व्हायरल (viral) आजार आहे जो Aedes aegypti या डासामुळे पसरतो. हा डास प्रामुख्याने दिवसा चावतो. डेंगू कसा पसरतो? संक्रमित (इन्फेक्टेड) व्यक्तीला चावलेल्या डासाने दुसऱ्या व्यक्तीला चावल्यानंतर डेंगू पसरतो.
गाव स्तर आशा, अंगणवाडी, ANM यांची भूमिका लसीकरण, गर्भवती तपासणी स्वच्छता अभियान कुपोषण प्रतिबंध
क्षयरोग म्हणजे काय? क्षयरोग हा Mycobacterium tuberculosis या जंतूमुळे होणारा संसर्गजन्य आजार आहे. तो मुख्यतः फुफ्फुसांवर (Pulmonary TB) परिणाम करतो, पण शरीरातील इतर अवयवांनाही होऊ शकतो.